Thuis tot 28 april door de coronacrisis: 5 vragen en antwoorden voor werkgevers

1 april 2020

De verlenging van de coronamaatregelen zijn duidelijk: de scholen en horeca blijven gesloten, iedereen moet zoveel mogelijk thuiswerken en natuurlijk: houd 1,5 meter afstand. Dit geldt in ieder geval nog tot dinsdag 28 april. De uitzonderlijke situatie van de coronacrisis waar we in zitten gaat dus nog even duren. Zorgt dit voor onduidelijkheid op de werkvloer? 5 vragen en antwoorden voor werkgevers.

1. De partner of het kind van mijn werknemer is ziek. Wat nu?

Heeft één gezinslid koorts, dan blijft het hele gezin thuis. Deze maatregel geldt sinds 23 maart en daar moet iedereen zich aan houden. Nederlanders die in cruciale beroepen en vitale processen werken zijn hiervan uitgezonderd, tenzij zij zelf ziek worden. Klik hier voor de lijst cruciale beroepsgroepen en vitale processen tijdens de coronacrisis. De gezinsquarantaine duurt tot iedereen 24 uur vrij is van klachten als neusverkoudheid, loopneus, keelpijn, lichte hoest, koorts of benauwdheid.

Heeft een familielid van je werknemer verzorging nodig waardoor hij of zij niet kan werken? Dan kan er aanspraak gemaakt worden op het calamiteitenverlof, dat enkele uren (tot enkele dagen) geldt voor privé-noodsituaties. Mocht dit niet voldoende zijn, kan het kortdurend zorgverlof toegekend worden, waarbij maximaal 2 weken per jaar 70% van het loon wordt uitbetaald.

2. Mijn werknemer wil zijn eerder opgenomen verlof intrekken door de huidige situatie. Mag ik dat weigeren?

Ja. Een werkgever mag verzoeken om vakantie in te trekken weigeren wanneer er een zwaarwegend bedrijfsbelang is, zoals onvoldoende werk tijdens jouw voorgenomen vakantieperiode, rooster technische problemen, of het al geregeld hebben van vervanging.

Maar veel bedrijven kampen met deze problemen. Een optie zou zijn om een deel van de tijd te investeren in scholing of andere bedrijfsverbeteringen. Bovendien is het voor werkgevers niet nodig om verlof op te vragen door de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Voor Werkbehoud (NOW), waarbij 90% van het loon wordt vergoed. Lees hier hoe die noodmaatregel precies werkt.

3. Moet ik als werkgever zorgen voor een geschikte thuiswerkplek voor mijn werknemers?

Ja. Als werkgever ben jij er verantwoordelijk voor dat jouw werknemers hun werk kunnen doen. Is er een laptop nodig om thuis te kunnen werken? Dan is dit ook jouw verantwoordelijkheid. Natuurlijk is het in deze tijden lastig om direct een goede thuiswerkplek voor je werknemers te realiseren. Iedereen een muis, bureaustoel, toetsenbord en extra scherm meegeven is misschien niet mogelijk. Communiceer dit met je werknemers en geef ze tips om zoveel mogelijk klachten te voorkomen. Denk hierbij aan: een stapel boeken onder je laptop om nekklachten te verminderen, regelmatig van houding te wisselen, en bijvoorbeeld even staand te bellen.

4. Mijn werknemer wil vrijwillig in quarantaine maar heeft een beroep dat niet thuis kan worden uitgeoefend. Wat nu?

Jij als werkgever bepaalt of je werknemer naar het werk moet komen. Maar je hebt ook de plicht om te zorgen voor een veilige en gezonde werkplek volgens de arbeidsomstandigheden wet. Dit betekent dat er maatregelen genomen moeten worden zodat de kans op besmetting beperkt wordt. Denk hierbij aan voldoende zeep, tissues en instructies voor effectief handenwassen. De kosten hiervoor zijn als werkgever voor jouw rekening.

Wanneer dit duidelijk gecommuniceerd is en je werknemer nog steeds niet naar het werk wil komen, dan wordt de situatie lastiger. Voor mensen die in de risicogroep van het coronavirus vallen geldt dat zij zoveel mogelijk sociaal contact moeten mijden. Klik hier voor de lijst van risicogroepen volgens het RIVM. Het risico dat deze groepen lopen geldt als een gerechtvaardigde reden om je af te melden op je werk. Als werkgever kun je er wel voor kiezen om hen alternatief werk aan te bieden.

5. Mijn werknemer kan niet komen werken omdat hij geen opvang kan regelen voor zijn kinderen nu de scholen dicht zijn. Moet ik zijn loon doorbetalen?

Door de coronacrisis kan het lastig zijn om oppas te regelen voor kinderen. Alle kinderen zitten thuis vanwege de sluiting van de scholen en de meest voor de hand liggende optie zou zijn om opa en oma te vragen om op te passen. Maar ouderen wordt juist weer gevraagd om sociaal contact te mijden. Mochten je werknemers niet thuis kunnen werken en niet op de lijst van vitale processen staan kunnen zij ook niet bij de kinderopvang terecht.

Een advies is om hierover afspraken te maken. Denk hierbij aan halve dagen werken, de arbeidsuren verschuiven of extra lange diensten maken zoals 3 dagen van 12 uur. Andere opties zijn het laten opnemen van vakantiedagen of onbetaald ouderschapsverlog. Als werkgever zou je echter kunnen besluiten om je werknemer in deze uitzonderlijke tijd (deels) loon door te betalen.

Tip voor ondernemers:

Er wordt in deze tijden veel flexibiliteit van werkgevers en werknemers verwacht. Samen moeten we de schouders onder deze uitzonderlijke situatie zetten. Zien hoe anderen ondernemers dat doen? Neem een kijkje in deze groep.